Een privacy officer zorgt ervoor dat de AVG in de dagelijkse praktijk van uw organisatie wordt uitgevoerd. Hij of zij houdt het register bij, beoordeelt nieuwe verwerkingen, handelt verzoeken en datalekken af en adviseert collega’s. De functie is niet wettelijk verplicht, wel onmisbaar.

De functie in het kort

  • Rol. Uitvoerend en adviserend, onderdeel van de organisatie.
  • Geen wettelijke functie. De AVG noemt alleen de functionaris gegevensbescherming.
  • Kerntaken. Register, verwerkersovereenkomsten, DPIA’s, verzoeken van betrokkenen en datalekken.
  • Verschil met de FG. De een voert uit, de ander houdt onafhankelijk toezicht.
  • Intern of extern. Inhuren past bij organisaties zonder voltijds werkpakket of zonder kennis in huis.

Veel organisaties hebben in 2018 een projectgroep opgericht en de documenten op orde gebracht. Daarna is de projectgroep opgeheven en is het onderhoud bij niemand belegd. De rol die dan ontbreekt, is precies die van de privacy officer.

Wat doet een privacy officer?

De functie laat zich het best beschrijven aan de hand van het werk dat in een gemiddelde maand langskomt.

  • Het verwerkingsregister bijhouden. Nieuwe systemen en processen toevoegen, verouderde regels schrappen.
  • Contracten beoordelen. Verwerkersovereenkomsten van leveranciers lezen, onderhandelen over afwijkingen en het overzicht bewaken.
  • Nieuwe plannen toetsen. Meedenken bij de inkoop van software, bij marketingcampagnes en bij veranderingen in het primaire proces. Waar nodig een DPIA opstellen of begeleiden.
  • Verzoeken afhandelen. Inzage, correctie en verwijdering binnen de wettelijke termijn. Hoe dat gaat, leest u in ons artikel over het afhandelen van een inzageverzoek.
  • Datalekken beoordelen. Vaststellen wat er is gebeurd, bepalen of het lek gemeld moet worden en de registratie bijhouden.
  • Collega’s adviseren. Vragen van personeelszaken, ICT, marketing en de werkvloer beantwoorden.
  • Bewustwording organiseren. Instructies, trainingen en terugkerende aandacht in het werkoverleg.
  • Rapporteren. De directie periodiek informeren over de stand van zaken en de risico’s.

De privacy officer is daarmee het aanspreekpunt voor iedereen met een vraag over persoonsgegevens. In organisaties waar die rol goed is ingevuld, komen vragen vroeg binnen. In organisaties zonder aanspreekpunt komen ze pas als er iets is misgegaan.

Wat is het verschil tussen een privacy officer en een FG?

De functionaris gegevensbescherming is een wettelijke functie met een eigen positie. De FG houdt toezicht op de naleving, adviseert over DPIA’s en is het contactpunt voor de toezichthouder. De wet beschermt de onafhankelijkheid: de FG ontvangt geen instructies over de uitvoering van de taken en mag niet worden benadeeld vanwege het werk.

De privacy officer werkt in de lijn. Hij of zij schrijft beleid, voert uit en neemt samen met het management beslissingen. Dat is precies wat een FG niet mag doen. De twee rollen vullen elkaar dus aan: de een doet het werk, de ander controleert of het goed gebeurt.

Een uitgebreide vergelijking vindt u in ons artikel over het verschil tussen een FG en een privacy officer. Of uw organisatie een FG moet aanstellen, leest u in wanneer een FG verplicht is.

Welk profiel past bij de functie?

Een goede kandidaat combineert drie soorten kennis.

Juridische kennis. De AVG, de Uitvoeringswet en de sectorale regels, zoals de zorgwetgeving of de regels voor het onderwijs. Zonder die basis blijven adviezen algemeen.

Kennis van informatiebeveiliging en ICT. Genoeg om met de beveiligingsfunctionaris en leveranciers een inhoudelijk gesprek te voeren over toegangsrechten, logging en opslag.

Organisatiegevoel. Het meeste werk bestaat uit overleg. Iemand die elke vraag met een verbod beantwoordt, wordt na een paar maanden niet meer gevraagd. Iemand die meedenkt over hoe het wel kan, wordt vanzelf vroeg betrokken.

Wanneer huurt u een privacy officer in?

Inhuren ligt voor de hand in vier situaties.

  1. Het werkpakket is te klein voor een vaste functie. Een dag per week is lastig in te vullen met een eigen medewerker, zeker met het vereiste kennisniveau.
  2. De functie staat open. Privacyjuristen zijn schaars. Een externe overbrugt de periode tot een vaste kracht is gevonden, of werkt die in.
  3. Er is een achterstand. Een verouderd register, ontbrekende overeenkomsten of een stapel verzoeken vraagt om tijdelijke extra capaciteit.
  4. De huidige medewerker doet het erbij. Een beleidsmedewerker of controller met privacy in het takenpakket heeft baat bij een ervaren jurist als vraagbaak.

Een externe privacy officer brengt ervaring mee uit andere organisaties. Vragen die voor u nieuw zijn, heeft hij of zij vaak al eerder opgelost. Daar staat tegenover dat een externe de organisatie moet leren kennen. Maak daarom afspraken over vaste dagen, aanwezigheid op locatie en deelname aan het relevante overleg.

Hoe borgt u de functie in de organisatie?

Of de rol intern of extern wordt ingevuld, drie dingen bepalen het resultaat.

Mandaat. Leg vast dat nieuwe systemen en leveranciers langs de privacy officer gaan voordat er wordt getekend.

Toegang tot de directie. Een kwartaalrapportage met risico’s en besluiten die genomen moeten worden.

Samenwerking met de FG en de beveiligingsfunctionaris. Een vast overleg voorkomt dubbel werk en tegenstrijdige adviezen.

Lees ook ons artikel over het inschakelen van een privacy jurist.

Zoekt u tijdelijke of structurele versterking? Bij AVG Juristen kunt u een privacy officer inhuren voor een vast aantal uren per week of per maand. Onze juristen werken dagelijks voor organisaties in de zorg, het onderwijs en de overheid. Heeft u ook een toezichthouder nodig, dan vult een externe functionaris gegevensbescherming die rol in, gescheiden van de uitvoering.

Christian Boertje
CEO · AVG Juristen

Dit artikel is een hulp. Het bericht wordt met aandacht samengesteld, maar aan de informatie kan geen enkel recht worden ontleend.

Krijg een persoonlijk consult.

Bel ons vandaag nog 030 785 27 91

Christian Boertje
CEO · AVG Juristen