Als werkgever mag u een verklaring omtrent het gedrag vragen als de functie daarom vraagt, en voor sommige functies is het verplicht. Een VOG werkgever-aanvraag zet u online klaar bij Justis en de kandidaat rondt hem af. Daarna bewaart u niet meer dan nodig: de VOG zegt alleen dat er geen bezwaar is, niet waarom.
De VOG voor werkgevers in het kort
- Passend bij de functie. Een VOG vraagt u voor functies met een reëel risico, of omdat het in uw sector verplicht is.
- Via Justis. U zet de aanvraag klaar met de risico’s van de functie, de kandidaat rondt hem af.
- Geen inhoud. De VOG bevat geen justitiële gegevens, alleen het oordeel.
- Bewaren. Leg vast dat hij er is; een kopie alleen als u die nodig heeft.
- Vrijwilligers. Dezelfde regels, met voor sommige vrijwilligers de regeling Gratis VOG.
In gesprekken over informatiebeveiliging zien wij dat organisaties steeds vaker een VOG vragen voor alle medewerkers en soms ook voor vrijwilligers, zonder vast te leggen waarom en hoe lang ze die bewaren. Daar zit het privacyrisico niet in de VOG zelf, maar in wat er omheen gebeurt.
VOG werkgever: wanneer mag u erom vragen?
Er zijn twee situaties.
- Het is verplicht. In een aantal sectoren schrijft de wet een VOG voor, bijvoorbeeld in de kinderopvang, het onderwijs en het taxivervoer. Dan heeft u geen keuze en ligt vaak ook vast welke screening hoort bij de functie.
- Het past bij de functie. Buiten die sectoren mag u een VOG vragen als de functie een risico meebrengt, zoals werken met geld of goederen, met vertrouwelijke informatie of met kwetsbare personen. U legt per functie vast waarom.
Een VOG voor elke functie zonder reden is lastig te verdedigen. Het is een vorm van screening, en screening moet in verhouding staan tot het risico. Dat geldt ook voor andere controles, zoals referenties en diploma’s. Informeer sollicitanten vooraf welke controles u doet. Zie de privacyverklaring voor werknemers.
Hoe werkt de aanvraag?
De VOG wordt verstrekt door Justis, onderdeel van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Bij een VOG werkgever-aanvraag zet u als organisatie de aanvraag online klaar. U geeft daarbij aan welke risico’s de functie heeft. De kandidaat ontvangt een bericht, rondt de aanvraag af en betaalt, tenzij u de kosten vergoedt.
Justis toetst de justitiële gegevens van de kandidaat aan de risico’s van de functie die u heeft opgegeven. Krijgt de kandidaat de VOG, dan levert hij die bij u in. Krijgt hij hem niet, dan hoort hij dat van Justis. U ziet dus nooit welke feiten er in het justitiële verleden staan.
Wat bewaart u na een VOG werkgever-aanvraag?
Gegevens over strafrechtelijke veroordelingen vallen onder een strenger regime in de AVG. Een VOG bevat die gegevens niet, maar het blijft een gevoelig document. Hanteer daarom deze regels:
- Leg het feit vast. Dat de VOG is overgelegd, voor welke functie en op welke datum.
- Een kopie alleen als het nodig is. Bijvoorbeeld omdat een toezichthouder in uw sector om bewijs vraagt.
- Beperk de toegang. Alleen wie het nodig heeft voor het personeelsdossier.
- Volg de bewaartermijn van het dossier. Na het einde van het dienstverband verdwijnt de VOG met de rest van het dossier volgens uw termijnen. Zie het personeelsdossier en bewaartermijnen voor persoonsgegevens.
- Neem het op in uw register. Screening is een verwerking. Zie waarom u een register van verwerkingen bijhoudt.
Een VOG is een momentopname. Wilt u bij langere dienstverbanden opnieuw screenen, leg dan vooraf vast bij welke functies en hoe vaak, en informeer medewerkers daarover.
Welke fouten zien we bij screening?
- Een VOG voor iedereen, zonder onderbouwing. Dan kunt u niet uitleggen waarom een functie zonder risico toch wordt gescreend.
- De verkeerde functie opgeven. Justis toetst aan de risico’s die u invult. Klopt de omschrijving niet, dan zegt de VOG weinig over de functie die iemand echt gaat doen.
- Kopieën op meerdere plekken. Een scan in de mail, een kopie in een gedeelde map en het origineel in het dossier. Houd het bij één plek met beperkte toegang.
- Geen einddatum. VOG’s van oud-medewerkers en oud-vrijwilligers blijven jaren bewaard omdat niemand ze opruimt.
Deze punten komen terug in een gewone AVG-controle van het personeelsdossier. Wie ze vooraf regelt, hoeft achteraf niets op te ruimen.
Wat geldt voor vrijwilligers?
Voor vrijwilligers gelden dezelfde regels: u vraagt een VOG als het werk daarom vraagt, en u legt vast waarom. Voor vrijwilligers die werken met minderjarigen of met mensen met een beperking bestaat de regeling Gratis VOG. De organisatie moet daarvoor aan voorwaarden voldoen en zich aanmelden. Kijk bij Justis welke voorwaarden en kosten nu gelden.
Vraagt u een VOG van alle vrijwilligers, ook voor taken zonder bijzonder risico? Dan is de kans groot dat u meer screent dan nodig. Maak per taak de afweging en leg die vast.
Hoe begint u?
- Maak een lijst van functies en taken waarvoor u een VOG vraagt, met de reden.
- Controleer of het in uw sector verplicht is en welke screening daarbij hoort.
- Pas de informatie voor sollicitanten en vrijwilligers aan.
- Leg vast wat u bewaart, hoe lang en wie erbij kan, in een kort VOG werkgever-beleid.
Wilt u uw screeningsbeleid laten toetsen aan de AVG, of hulp bij het vastleggen? Vraag juridisch privacy advies of laat een AVG audit en nulmeting uitvoeren.
Dit artikel is een hulp. Het bericht wordt met aandacht samengesteld, maar aan de informatie kan geen enkel recht worden ontleend.

